DE VOLLE MIDDELEEUWEN (900-1300)

Deel 1: 900 - 1100

Het ontstaan van graafschappen, hertogdommen en het Hollandse Huis In de nadagen van het Karolingische Rijk worden we geteisterd door de Noormannen, die tussen 810 en ± 1000 de Nederlanden bezoeken. Vanaf begin 900 zien we verschillende graafschappen en vostendommen ontstaan en ontstaat regionale soevereiniteit. Het bisdom Utrecht ontwikkelt zich en krijgt veel grondbezit. In 922 krijgt Dirk van Holland een stukje land van de koning van Francië. Hij is de eerste van de Graven van Holland en dit is dus het onstaan van Holland. Met hem begint het de periode van het "Hollandse Huis", die loopt van 922 tot 1299.
Ook de steden ontwikkelen zich en beginnen in politiek, economisch en cultureel opzicht langzamerhand de toon aan te geven.
Tot 925 behoorden de Nederlanden tot Lotharingen. Nadat dit in 925 bij Oost-Francië (Duitsland) werd ingelijft is er sprake van het Duitse Rijk. Tot 1648, het jaar waarin Nederland als zelfstandige republiek wordt erkend, zal Nederland deel uit blijven maken van het Duitse Rijk.
In de 11e eeuw is de macht van de Duitse keizers het sterkst. Na deze tijd neemt de macht van Duitsland af en worden de invloeden van de andere landen sterker.  
Klik hier voor een verklaring van de gebruikte pictogrammen.

Jaar Periode Bewind Gebeurtenissen
>900        

   

 

Oost-Francië

Lodewijk het Kind

Lodewijk het Kind (de kaatste der Karolingers) regeert over Oost-Francië en Lotharingen
De Nederlanden maken deel uit van Lotharingen.
De Noormannen zijn nog steeds aanwezig.
Radbout (zoon van de Friese koning Radboud) is bisschop van Utrecht
911      

Koning Koenraad I

Lodewijk het Kind †.
Opgevolgd door koning Koenraad I (-918). Dit is het einde van de Karolingische periode
Het land Oost-Francië valt uiteen in vier stamhertogdommen: Saksen, Franken, Beieren, Zwaben
De Frankische koning Karel de Eenvoudige sluit vrede met de leider van de Noormannen, Rollo, en wijst Normandië aan de Noormannen toe.

917    
918

 

 

Koning Hendrik I

Exit Koenraad. Hij wordt opgevolgd door Koning Hendrik I (alias de Vogelaar)
Arnulf de Grote (918 - 965)
Balderik bisschop van Utrecht (918 - 975) maar vlucht vanwege Noormannen.
920

Bisdom Utrecht:

Baldrik

     Balderik (bisschop van Utrecht) weer terug naar Utrecht
Diederik (Dirk), zoon van Gerulf, heeft enige macht en kiest zijde van West-Frankische koning Karel de Eenvoudig.
922

Holland:

      Dirk I van Holland krijgt van Karel de Eenvoudige wat land, als dank voor aansluiting bij West Frankenland. Het ontstaan van het Hollandse Huis, Dirk I is de eerste van de Graven van Holland. 

Dirk I

925    

Toename macht bisdom

Het Duitse Rijk

Koning Hendrik

Lotharingen door Hendrik I bezet en ingelijfd bij Duitsland.Er is nu sprake van het Duitse Rijk.
De Nederlanden behoren nu tot Duitse Rijk.
Na 925 neemt de macht van het bisdom Utrecht aanzienlijk toe
928  

Lotharingen:

Giselbrecht

Duits-
land

Giselbrecht (zoon van Reinier Langhals) hertog van Lotharingen
936  

Koning Otto

Hendrik wordt opgevolgd door diens zoon Otto
Otto wenst zijn gezag ook over Lotharingen af te dwingen
Opstand Giselbrecht. Giselbrecht erkent koning West-Francië
939

Hendrik

  Giselbrecht door Otto verslagen in slag bij Andernach.
Giselbrecht †
Hendrik (broer Otto) hertog van Lotharingen
   

exit Hendrik

Hendrik verdreven door Lotharingers
944

+ Landgoed Nifterlake

Koenraad de Rode

Balderik krijgt landgoederen bij Utrecht (Nifterlake) als dank voor steun tegen opstand Lotharingers.
Koenraad de Rode hertog van Lotharingen (944-953)
953     Koenraad de Rode in opstand tegen Otto.
Lotharingers onder Reinier III (neef van Giselbrecht) tegen Koenraad
   

Brun

Brun (jongste broer Otto) aartsbisschop van Keulen en Hertog van Lotharingen (953-965).
Hij overwint Reinier III en legt verdedigingslinie tegen Vlaanderen
962  

Otto I  

Otto I tot keizer gekroond
965

Neder
Loth.

Opper
Loth.

Brun †
Lotharingen gesplitst in Opper- en Neder-Lotharingen
972   Nottker bisschop van Luik (972-1008)
976

Folcmarus  

Folcmarus bisschop van Utrecht (976-990)
977

Karel

Karel (afstammeling van Karolingers) hertog van Neder-Lotharingen (977-991)
985

Dirk II

  Dirk II graaf van Kennemerland, Tessel en Maasland
987   Hugo Capet wordt koning van Frankrijk
988

Graafschap Holland

Arnulf van Gent

 

Graafschap
Vlaanderen:

Boudewijn IV

Kennemerland, Tessel en Maasland vormen nu het graafschap Holland.
Arnulf van Gent wordt graaf van Holland (988-993)
Boudewijn IV (graaf van Vlaanderen) herstelt gezag (988-1035)
991  

Otto  

  Otto (zoon van Karel) hertog van Neder-Lotharingen (991-1012)
993

Dirk III

Dirk III graaf van Holland (993-1039)
De Aarde wordt getroffen door een zonnestorm.
995   Ansfried bisschop van Utrecht (995-1010)
±1000

 

Lambert (zoon Reinier III, geslacht Reinier Langhals) krijgt deel van voorvaderlijk gebied. Noemt zich Graaf van Leuven.
Dirk III bereikt de monding van de Maas en breidt daarmee zijn grondgebied uit. Hij bouwt een vesting bij Vlaardingen (Flardinghe) en laat tol heffen.
stedelijke ontwikkelingOntstaan van Doesburg
        Staveren (Friesland) geplunderd door Denen
1005   Koning Hendrik II tbv Dirk III krijgstocht tegen West-Friezen
1006-
1007
  Laatste invallen der Noormannen
Plunderingen van Utrecht en Tiel
1010    

Adalbold  

Adalbold Bisschop van Utrecht (1010-1026)
1012

Godfried I  

Godfried I hertog van Neder-Lotharingen (1012-1023)
1015

 

stedelijke ontwikkelingDirk III sticht Dordrecht 
1018

 

Slag bij Vlaardingen: Dirk III verslaat het leger van de bisschop van Utrecht en de hertog van Neder-Lotharingen .
1023    

Gothelo I  

Gothelo I hertog Neder-Lotharingen (1023-1044)
1024

+ Graafschap Drenthe

Adalbold van Utrecht ontvangt graafschap Drenthe
1026   Graafschap Teisterband geschonken aan bisschop Utrecht
1035

Boudewijn V  

Boudewijn V graaf van Vlaanderen (1035-1067)
1039

Dirk IV

Dirk IV graaf van Holland (1039-1049)
1040    

+ Domein Groningen

Domein Groningen geschonken aan bisschop Utrecht
1042   Graafschap Agridiogen geschonken aan bisschop Utrecht
1044

Godfried II  

Godfried II met de Baard hertog van Neder-Lotharingen (1044-1069)
1046

+ Hamaland & rechtsgebied Deventer

Hamaland en rechtsgebied rond Deventer geschonken aan bisschop Utrecht
1047-
1049
 

keizer
Hendrik III

Grote opstand tegen Duitse keizer Hendrik III olv Godfried II
1049

Floris I

  Dirk IV † als bondgenoot Godfried II in strijd teken Hendrik III
Floris I graaf van Holland (1049-1061)
1054       Explosie van supernova in de Krabnevel, zichtbaar over de gehele wereld.
1056

+ Rijks Vlaanderen

Hendrik IV

Keizer Hendrik III opgevolgd door koning Hendrik IV.
Graaf van Vlaanderen officieel in bezit van Rijks-Vlaanderen
1057

Willem  

    Willem bisschop van Utrecht (1057-1076)
1061

Willem van Utrecht

Floris I vermoord. Bisschop Willem ban Utrecht neemt zijn graafschap waar.
1061

(Dirk V)

Dirk V (eerst minderjarig) waarnemend graaf van Holland (1061-1091)
1066     stedelijke ontwikkelingHoei krijgt stadsrecht
Slag bij Hastings: Willem  van Normandië verslaat de Engelse koning Harald en verovert Engeland
1067

Godfried II †

Boudewijn VI  

Boudewijn VI graaf van Vlaanderen (1067-1070)
Godfried II vermoord
Willem de Veroveraar verovert Engeland
1069

Godfried III  

Godfried III met de Bult hertog van Neder-Lotharingen (1069-1076)
1071

Robert de Fries  

Robrecht de Fries verslaat Richildis (vrouw van Boudewijn VI) in slag bij Kassel
Robrecht de Fries graaf van Vlaanderen
1076

Dirk V

Koenraad  

Godfried III †
Koenraad

Uitbreken Investituurstrijd (tussen Duitse Koningen en de Paus), duurt tot 1122..
Godfried III vermoord door knecht Dirk V
Dirk V overwint elect Koenraad en krijgt zijn graafschap terug
Koenraad (zoon van Hendrik III) hertog van Neder-Lotharingen (1076-1087)
Koenraad bisschop van Utrecht (1076-1099)
1087    

Godfried van Bouillon

Godfried van Bouillon (neef van Godfried met de Bult) de laatse uitvoerende hertog van Neder-Lotharingen (1087-1100)
1088

+ Friesland bewesten Lauwers

Friesland bewesten Lauwers tijdelijk aan Bisschop van Utrecht. Heeft geen invloed of waarde.
1094   Heroprichting bisdom van Atrecht
1095      

Hertogdom
Brabant:

Godfried I

    Godfried I (graaf van Leuven) hertog van Brabant (1095-1135)
Uit geslacht Reinier de Langhals 
    Concilie in Clermont (Frankrijk): Paus spreekt volk toe en roept op tot kruistocht.
1096        

Graafschap
Gelre:

Gerard II

exit Godfried

Gerard II (graaf van Wasserberg) wordt graaf van Gelre
1096     Het begin van de Kruistochten.
Godfried van Bouillon leidt de eerste  kruistocht.
1099 Eind van de eerste kruistocht bij Jeruzalem. Ridders dringen Jeruzalem binnen en richten bloedbad aan. Eind van samenwerking met Mohamedanen.
Godfried van Bouillon wordt beschermer v/h Heilig Graf
 
1100 Vlaamse lakennijverheid gaat Engelse wol als grondstof gebruiken
Godfried van Bouillon † in Jerusalem
 

Laatste update: 6/11-2015

TerugHomeBovenVerder